15 tháng 2, 2010

Việc ăn chay trong hành trình không gian

Thực phẩm đóng vai trò rất quan trọng cho sức khỏe của phi hành gia. Một thực đơn có đầy đủ các món ăn được chuẩn bị kỹ lưỡng rất quan trọng cho một phi vụ không gian lâu dài, vì một phép ăn đơn điệu có thể đưa đến những vấn đề tâm lý và sự mất trọng lượng một cách nghiêm trọng mà một vài phi hành gia đã trải qua trên trạm không gian Mir.

Trong những phi vụ hiện tại trên phi thuyền Con thoi Không gian, các phi hành gia dùng những thức ăn được trồng và sản xuất trên trái đất. Số lượng giới hạn là 4 cân Anh thực phẩm cho mỗi đầu người trong mỗi ngày, vì thời gian phi vụ của họ tương đối ngắn. Tuy nhiên, đối với những phi vụ lâu dài như cuộc hành trình đến Hỏa Tinh, sự chuẩn bị và gìn giữ thực phẩm là điều khó khăn hơn. Cuộc hành trình đến Hỏa tinh phải mất 6 tháng mỗi chiều. Cộng thêm một năm mà các phi hành gia phải ở lại Hỏa Tinh để điều hành việc khảo cứu, cuộc hành trình phải mất cả thảy 2 năm. Với số lượng thực phẩm 4 cân Anh cho mỗi ngày, tổng cộng phải có đến 17 ngàn cân Anh thực phẩm cho một phi hành đoàn 6 người.

Ðể giảm bớt phí tổn vận chuyển hoặc phóng lên không gian một số lượng khổng lồ những thực phẩm được chuẩn bị sẵn, câu trả lời hiển nhiên là tự trồng thực phẩm trên phi thuyền, và kể cả trên Hỏa Tinh trong thời gian phi vụ. Các khoa học gia vì vậy đã nghiên cứu cách trồng rau và những thực phẩm khác trong môi trường không gian. Những thực phẩm không gian sẽ được trồng theo thuật trồng cây trong nước, trong một dung dịch nước và chất dinh dưỡng thay vì trong đất.

Trong khi trồng cây và rau cải trên phi thuyền trong cuộc du hành không gian lâu dài là điều có thể thực hiện được, nuôi thú vật để lấy thịt và sữa là điều không tưởng. Lý do là vì việc nuôi gia súc không những phải mất nhiều chỗ mà còn cần nhiều tài nguyên mà phi thuyền hoặc trạm không gian không thể cung cấp. Thí dụ như, cần phải có khoảng 10 cân Anh bắp để sản xuất một cân Anh thịt bò. Giữ thú vật trên phi thuyền cũng khiến cho môi trường bị ô nhiễm trầm trọng. Vì vậy, thích ứng với một phép ăn phần nhiều là thực phẩm chay là điều cần thiết cho cuộc du hành lâu dài.

Trong cuộc khảo cứu dài 3 năm do NASA tài trợ, điều hành bởi những khoa học gia viện đại học Cornell tại New York, 200 công thức món ăn được chuẩn bị cho phi hành gia được lấy từ hầu hết những thành phần chính của thảo mộc như lúa mì, gạo, đậu nành và rau cải. Thêm vào đó, những thành phần chính này được trồng trong nước, trong những nhà kính không gian với ánh sáng và nhiệt độ nhân tạo. Chỉ có 10% năng lượng của thức ăn đến từ những thực phẩm sản xuất trên trái đất, bao gồm dầu mỡ, cốt gia vị, và những thức ăn không thảo mộc hoặc sữa phần nhiều được dùng làm gia vị, và một vài thức ăn xa xỉ như sô-cô-la. Mục đích cuộc khảo cứu là để tạo nên những thực phẩm không gian không những đã bổ dưỡng mà còn ngon miệng, và tương tự với những thức ăn trên địa cầu.

Những công thức được nếm thử bởi 16 tình nguyện viên, chỉ ăn những thực phẩm chay tinh khiết trong vòng 30 ngày. Kết quả rất khả quan. Ngoài những món ăn ngon miệng như món seitan taco với rau diếp rắc phô-mai của địa cầu, "chân gà" làm bằng cà rốt, "thịt bò bằm" và nước sốt làm bằng đậu hủ lên men, sốt pesto với rau húng quế và đậu nành, mì ý rau thập cẩm và bánh phô mai đậu hũ, những câu hỏi về sức khoẻ và dinh dưỡng cũng được nêu lên. Một tham dự viên đã cảm thấy khoẻ hơn sau 30 ngày ăn chay, và hứa sẽ tiếp tục phép ăn này trong đời sống hàng ngày.

Thêm vào đó, một số khoa học gia đã nhận ra giá trị của việc nghiên cứu những chất bổ dưỡng thực vật, vì người trên trái đất cũng gặp phải những vấn đề sức khoẻ tương tự như trên không gian. Một khoa học gia đã phát biểu: "Ðiều rõ rệt là khi phép ăn của phi hành gia thiên về thực vật, những nguồn thực vật có nhiều chất vôi và chất chống oxy hóa chứa nhiều năng lượng là thực phẩm tốt nhất". Do đó, hiển nhiên là trong khi giải quyết vấn đề sức khoẻ cho những phi hành gia không gian, những kết quả khảo cứu về những chất bổ dưỡng thực vật cũng giúp ích cho những người sống trên địa cầu.

Thật ra, đã có một số phi hành gia trường chay. Trung tá Colonel Timothy J. (TJ) Creamer, một phi hành gia của NASA và tuyển sinh chuyên gia phi vụ, là một người ăn chay. Phi hành gia Kalpana Chawla, đã thiệt mạng khi phi thuyền Columbia phát nổ năm 2003, là người trường chay tinh khiết. Tiến sĩ Janice Voss, một phi hành gia đầy sức sống với hơn 900 giờ bay trong không gian, cũng là người trường chay. Những chuyên gia này đã chứng tỏ khả năng của họ để thích ứng với sự huấn luyện nghiêm khắc mà các phi hành gia phải trải qua. Ðối với họ, phép ăn không dùng thịt trong cuộc du hành không gian lâu dài cũng bình thường như phép ăn hằng ngày của họ.

Nhưng chuyển sang ăn chay không khó như một số người nghĩ. Ðối với những tình nguyện viên tham gia cuộc khảo cứu, vấn đề dường như chỉ là làm quen với khẩu vị mới. Bà Jean Hunter, giáo sư ngành kỹ sư nông nghiệp và vạn vật tại Cornell, người điều hành cuộc khảo cứu ăn chay cho biết: "Chúng tôi nhận thấy, thí dụ như, trong khi nếm thử, không người nào thích những thứ thế cho sữa, như sữa đậu nành và sữa gạo. Nhưng dần dần họ quen với chúng và không có vấn đề gì khi đã bắt đầu ăn thường xuyên."

Ðịa cầu có thể được xem như một phi thuyền trong cuộc du hành không gian lâu dài, với những nguồn tài nguyên giới hạn tương tự. Cho nên, chấp nhận phép ăn chay trên "phi thuyền địa cầu" là điều quan trọng do những lý do thực tế cũng như nhân đạo, đặc biệt là khi những vấn đề như nạn đói và ô nhiễm môi sinh có thể biến mất một cách hữu hiệu nếu tất cả mọi người đều ăn chay. Với sự gia trì của Sư Phụ, cùng với những nỗ lực hiện tại của đồng tu và những tổ chức ăn chay khác, chắc chắn càng ngày càng nhiều người sẽ hiểu được tầm quan trọng của phép ăn chay.

Tham khảo:
  1. http://chainreaction.asu.edu/solarsystem/digin/cuisine.htm
  2. http://www.sciencedaily.com/releases/1998/01/980121154146.htm
  3. http://www.news.cornell.edu/releases/April00/spacefood.diet.ssl.html
  4. http://www.medicinalfoodnews.com/vol06/issue3/space
  5. http://www.spacedaily.com/news/food-00b.html
  6. http://www.foodreference.com/html/fastronaut.html
  7. http://www.okturningpoint.org/wtw/WTWPassport.pdf

Việc ăn chay đang trên đà tiến triển - Trường học ở Hoa Kỳ mở hàng thức ăn chay cho bữa ăn trưa

Nguồn: Tiến sĩ Diana Blicharski, Houston, Hoa Kỳ

Do công sức của một cựu học sinh trung học lớp 12 là Miriam Archibong và ba mươi hội viên trong hội ăn chay của cô, trường trung học Grady ở Atlanta thuộc tiểu bang Georgia được tin là trường đầu tiên ở Hoa Kỳ đã mở hàng ăn trưa chay trong trường.

Trong quá khứ, thức ăn cho những người ăn chay trong trường chỉ có giới hạn với xà- lách, bánh pizza phó mát, nhưng hiện nay hàng ăn trưa chay có một thực đơn phong phú hơn bao gồm ham-bơ-gơ chay, chả giò chay, xà-lách mì pasta, pizza chay, và bánh mì thịt bằm chay được làm bằng đậu hủ.

Lúc đầu, hàng thức ăn chay được thực hiện cho ba mươi học sinh, hiện nay cũng đã thu hút những người không ăn chay và đang phục vụ thức ăn chay mỗi ngày cho 400 học sinh của trường với tổng số 1200 học sinh. Tin vui là thêm nhiều trường học khác đã bắt đầu nhìn vào tấm gương của trường Atlanta.

Theo cuộc thăm dò được thực hiện bởi tạp chí Time (ngày 15 tháng 7, 2002), có khoảng mười triệu người Mỹ ăn chay, và hai mươi triệu người khác đang thử ăn chay. Trẻ em hòa nhập vào cuộc sống ăn chay với mức độ nhanh hơn người lớn và đang từ từ thuyết phục cha mẹ của chúng cũng ăn chayĩ. Vì vậy, số thức ăn chay được bán ra ở Hoa Kỳ đang trên đà gia tăng gấp trăm lần. ♥

Hai đại thiên tài ăn chay

Trường chay là một phép ăn uống rất bổ dưỡng, khỏe mạnh và lợi ích cho người lớn cũng như trẻ em, giúp ta phát triển trí thông minh, lòng từ bi và ý thức về tâm linh sâu sắc hơn. Sau đây là câu chuyện về hai trong số những người thông minh nhất thế giới, cả hai đều trường chay.

Người đàn bà thông minh nhất thế giới

Shakuntala Devi, ra đời ngày 4 tháng 11 năm 1939 tại Bangalore, Ấn Ðộ, là một toán học gia người Ấn, thường được xem như là "người máy tính" và là "người đàn bà thông minh nhất thế giới". Bà được nhiều viện đại học khắp nơi trên thế giới thử trí thông minh, và cuộc khảo nổi tiêáng nhất của bà là khi được hỏi đáp số của bài tính nhân với hai hàng số, mỗi hàng là 13 con số, bà đã đáp đúng trong 28 giây đồng hồ. Thành quả này đã đưa tên Devi vào sổ Guinness kỷ lục thế giới, mặc dù về sau kỷ lục này bị bỏ đi "vì người ta cho rằng thành quả của bà quá cao siêu so với những kỳ công làm toán của bất cứ những người xuất sắc phi thường khác mà người ta đã khám phá, cho nên chứng nhận này ắt không thể nào xác thực". Bài tính này diễn ra trước mặt các giáo sư toán tại một việc đại học lớn ở Hoa Kỳ, họ đã gạt bỏ những nghi ngờ của nhà xuất bản quyển Guinness, nhưng đồng ý thành quả ấy thật không thể nào tin nổi. Bà Devi cũng đã phá kỷ lục nhiều cuộc thử toán khác và người ta cho rằng bà là Srinivasa Ramanujan (1887-1920) đầu thai trở lại, một trong những thiên tài xuất chúng về toán học giỏi nhất thế giới từ trước tới nay và cũng là người ăn chay. Bà Devi đã giải thích bí quyết tài nghệ của bà như sau:

Câu trả lời nảy ra trong đầu tôi vậy thôi. Trước khi đi thử những bài toán khó với những con số lớn, tôi sửa soạn trước hai, ba ngày. Tôi nghỉ ngơi; để đầu óc mình hoàn toàn nghỉ ngơi. Bỏ những vấn đề cá nhân ra ngoài, không nghĩ tới nó, điều này cũng rất tốt cho chính tôi. Lên sân khấu, tôi chỉ nghĩ làm sao trả lời những bài toán cho đúng. Phải, tôi có tên trong sổ Guinness kỷ lục thế giới. Tất cả đều là hồng ân của Thượng Ðế, tôi hoàn toàn không nhận công lao là của mình. Tôi có thể làm suốt một tiếng rưỡi tới hai tiếng đồng hồ. Khi bắt đầu rồi là quý vị không sao cản được tôi. Nhưng nếu muốn làm nữa thì tôi phải sửa soạn hai, ba ngày.

Bà Devi đã du hành vòng quanh Ấn Ðộ và Phi Châu cổ động trẻ em học toán. Gần đây bà đang tiến hành việc thành lập các viện toán học ở Ấn Ðộ để cổ động truyền thống lẫy lừng của đất nước bà trong lãnh vực này, và đã viết nhiều sách thịnh hành nói về đề tài dạy toán và một tiểu thuyết về tội ác. Bàn về các phương pháp giáo dục hiện nay, bà nói: "Hầu hết các trường học ngày nay đều dạy về máy điện toán và nhu liệu, một điều họ hãy còn thiếu sót, đó là cho trẻ con một sự nâng đỡ củng cố về tâm linh. Tôi cũng muốn chúng ta lo về vấn đề này bởi vì có cái này mà thiếu cái kia thì không tốt."

Bà Devi cũng là một người ăn chay trường cả đời, thậm chí bà đã viết một quyển gia chánh chay cho đàn ông. Một chuyện thú vị liên quan tới sự ăn chay của bà như sau. Lần đầu tiên sang Mỹ, bà hay ăn bánh pancake với syrô vì lúc đó đồ chay rất ít. Bánh pancake của Mỹ nhắc bà tới loại bánh dosai phổ thông mà người miền nam Ấn Ðộ thường dùng để ăn sáng. Thời gian đó bà đang là đề tài cho một cuộc nghiên cứu khoa học của tiến sĩ Arthur Jensen, một nghiên cứu gia đang tìm hiểu về trí thông minh của con người tại viện đại học University of California tại thành phố Berkeley. Ông Jensen nói về việc bà thường xuyên tiêu thụ bánh pancake trong một bản tham luận khoa học, cho rằng đây có thể là một bằng chứng bà bị loạn thần kinh. Sau này bản tham luận này được đem ra dùng làm tài liệu cho một cuốn phim Rainman và đã thắng giải điện ảnh Oscar (1988). Trong phim, ông Dustin Hoffman đóng vai thần đồng giỏi toán tương tự như tài của bà Devi, nhưng xã giao rất vụng về - và ghiền ăn pancake! Bà Devi bật cười trước quan niệm lầm lẫn của người không ăn chay. Thật ra, luận án của ông Jensen nói rằng Devi là một nhân vật hiếm có, giỏi giang về mọi mặt, một thiên tài về toán cũng như một tấm gương đầy cảm hứng và giàu lòng từ bi.

Tại sao "đứa trẻ thông minh nhất Mỹ" lại ăn chay?

Gregory Smith là một đứa trẻ phi thường nổi danh, xuất xứ ở Hoa Kỳ, tốt nghiệp đại học năm 13 tuổi với rất nhiều bằng danh dự, và hiện giờ đang theo học bốn bằng tiến sĩ tại viện đại học University of Virginia. Lúc chín tuổi, em đã sáng lập hội International Youth Advocates (ủng hộ giới trẻ quốc tế), một đoàn thể cổ động hòa bình và bất bạo động; từ đó em được đề cử bốn lần cho giải Hòa Bình Nobel, đã diện kiến các tổng thống (kể cả Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton), những người nhận giải Hòa Bình Nobel và những nhà lãnh đạo khác, đã đến trước Hội đồng An ninh Liên Hiệp Quốc và là người đại diện cho CCF đến hội kiến trong một phiên họp đặc biệt tại Liên Hiệp Quốc bàn về quyền lợi của trẻ em. Trong số những thành quả rực rỡ nhất của Gregory là mở các trường Hòa bình tại nước Kenya đang bị tàn phá vì chiến tranh, và thư viện công cộng đầu tiên tại nước Rwanda. Gregory hiện 16 tuổi.
Lúc Gregory hai tuổi, dù sống trong một gia đình ăn mặn, em đã có quyết tâm ăn chay và sau này đã thuyết phục được cha mẹ của em cùng theo gương ấy. Ðể giải thích quyết định ăn chay của mình, Gregory nói:

Tôi có nhiều lý do để chọn con đường ăn chay. Quan trọng nhất, sự lựa chọn này giúp tôi có một đời sống khỏe mạnh. Nếu cả thế giới ăn chay hay ít nhất giảm tiêu thụ thịt cá xuống mỗi tháng hai lần thôi, chúng ta sẽ nuôi được thế giới, không còn đói khát, không còn những bệnh tật có liên hệ tới sự suy dinh dưỡng. Các cuộc nghiên cứu đã chứng tỏ rằng dinh dưỡng và sức khỏe là những yếu tố rất quan trọng cho một tiến trình giáo dục thành công. Giáo dục và một sự hiểu biết về thế giới chúng ta với lòng từ bi là những điều thiết yếu cho hòa bình.

Mười tuổi đã bước chân vào đại học nên tôi đã lôi cuối rất nhiều sự chú ý của giới truyền thông quốc tế. Ðiều này đã giúp tôi lấy đà để thực hiện sứ mệnh của mình trong việc bảo vệ đời sống của trẻ em trên thế giới. Nghiên cứu về toán học, thực hành về y học sinh thái và những bước tiến về chính trị trên thế giới đều là một phần trong những dự định tối hậu của tôi. Nền tảng học vấn mà tôi đang thiết lập sẽ liên kết với nhau trong tương lai của tôi, vì tôi ao ước sẽ đóng góp lâu dài vào những gì lợi ích cho đất nước của tôi và phụng sự cho thế giới.

Sự cương quyết của thiếu niên trẻ tuổi xuất sắc này trong viêảc giữ trường chay và giúp đỡ nhân loại đã biểu lộ cho thấy một cá tánh có chiều sâu và đẳng cấp hiểu biết tâm linh vượt xa tuổi tác. Tấm gương của em cũng như của Shakuntala Devi kể trên cho thấy ăn chay là một quyết định sáng suốt, lợi ích cho đời sống. Như một thiên tài ăn chay khác cũng vĩ đại, ông Albert Einstein, đã nói: "Theo tôi thấy thì đời sống ăn chay, do kết quả của nó đối với tánh tình của con người, sẽ ảnh hưởng vô cùng tốt đẹp tới vận số của loài người." ♥

Tài liệu tham khảo:
  1. http://www.chennaionline.com/cityfeature/Personalities/humancomputer.asp
  2. http://www.hinduismtoday.com/archives/2000/5-6/2000-5-17.shtml
  3. http://www.gregoryrsmith.com

Ăn chay ngự hàng vô địch đối với lực sĩ hạng nhất

Trong số tháng Giêng năm 2006 của tờ naturlich vegetarisch, tạp chí hàng đầu về ăn chay của Ðức, do Cộng đồng những người ăn chay Liên bang Cộng hòa Ðức (Vegetarier-Bund Deutschlands e.V.) phát hành, có đăng một bài phỏng vấn với Alexander Dargatz, 28 tuổi, một lực sĩ cử tạ vô địch thế giới và cũng là một bác sĩ; và Elena Walendzik, 21 tuổi, một lực sĩ quyền Anh hạng vũ, được ca tụng là "ngôi sao ăn chay của Ðức Quốc". Ðiều khiến cho những lực sĩ này trở thành ngôi sao trong thế giới ăn chay là họ đoạt giải mà không hề dùng một tí thịt nào cả. Vô địch cử tạ thế giới năm 2005 là người ăn chay

Vào tháng 12 năm 2005, Alexander Dargatz đã đoạt giải Vô địch Cử tạ Thế giới, và những tờ báo tại Ðức đã đăng hàng đầu: "Người Ðức ăn chay đoạt giải Vô địch Cử tạ Thế giới năm 2005!" Kế tiếp, bài báo cho biết anh Dargatz thuộc thành phố Frankfurt đã tranh tài với 11 lực sĩ cử tạ khác, và đã hoàn toàn thắng cuộc trong cuộc thi thể vận!

Trong cuộc phỏng vấn mới đây, anh Daratz được hỏi về sự thành công trong việc kết hợp phép ăn chay tinh khiết (vegan) với chế độ rèn luyện bắp thịt thân thể nghiêm khắc, anh cho biết anh đã ăn chay hơn 5 năm nay, trở thành người ăn chay "qua đêm" sau khi biết được vô số phương thức mà thú vật và thiên nhiên đã bị lạm dụng qua việc ăn thịt. Anh nói thêm: "Ðiều này đã khiến tôi khóc. Ðơn giản là chúng ta không cần phải dùng những thực phẩm động vật, và chúng ta đã gây nhiều tai hại trong việc này. Ðó là định nghĩa của tội ác. Tôi không thể làm gì khác hơn là trở thành người trường chay tinh khiết sau khi lãnh hội được những điều này".

Anh Dargatz cũng cho biết, sức khỏe anh đã tiến bộ từ khi trở thành người trường chay, và anh hầu như không bao giờ mang bệnh nữa. Cách thức huấn luyện bắp thịt cơ thể của anh Dargatz là tập trung một cách khẳng định. Khi được hỏi anh nghĩ điều gì là điều quan trọng nhất của sự huấn luyện, anh nói: "Kiên nhẫn. Kiên nhẫn và bền bỉ. Sự rèn luyện bắp thịt phải mất thời gian. Không thể ép buộc bắp thịt phát triển. Phải mất thời gian, kiên nhẫn, quyết tâm, và yêu thích việc mình làm". Phương pháp thực tiễn về thể thao này cũng có thể được áp dụng vào những phương diện khác của đời sống, kể cả việc tu hành!

Người lực sĩ quyền anh dựa vào "sức mạnh đậu hủ" để thắng cuộc!

Người lực sĩ vô địch thứ hai được đề cập trong tạp chí naturlich vegetatrisch là Elena Walendzik của thành phố Hanover, Ðức Quốc. Là một sinh viên nha khoa, cô Walendzik đã đoạt giải vô địch quyền anh hạng vũ Ðức Quốc năm 2005. Ăn chay từ năm 10 tuổi, cô Walendzik thực hành việc không ăn thịt kỹ lưỡng cũng như cô tập quyền Anh. Trong một cuộc phỏng vấn, cô Walendzik cho biết, lớn lên tại một nông trại từ nhỏ đã dạy cô về những gì xảy ra cho loài bò khi chúng không sản xuất đủ sữa. Từ đó, cô không thể ăn thịt được nữa.

Tuy nhiên, sự thay đổi này rõ ràng không ảnh hưởng gì đến động cơ thúc đẩy hay sự thành công của cô trên vũ đài, và giới báo chí Ðức quốc cũng lạc quan về việc ăn chay của Walendzik không kém gì thành quả thể thao của cô, với những tựa đề hàng đầu như: "Sức mạnh đậu hủ cho nữ hoàng quyền anh của Hanover!"

Có lẽ không gì đáng ngạc nhiên khi biết là Ðức Quốc, Anh Quốc và Hoa Kỳ là những quốc gia đầu tiên đã thành lập những cộng đồng ăn chay hơn 100 năm trước. Dĩ nhiên, vào thời đó những quốc gia như Ấn Ðộ cũng là những nước ăn chay tự nhiên, nhưng trong thế giới phương Tây, việc ăn chay được xem như một phong trào cải cách. Tại Ðức, cộng đồng ăn chay đầu tiên được thành lập vào năm 1868 bởi ông Eduard Baltzer, người đã thay mặt thành viên phát biểu: "Việc sát hại thú vật không được cho phép vì lý do đạo đức. Thú vật có quyền riêng của chúng, để được sống và được bảo vệ bởi con người".

Kể từ đó, phong trào ăn chay đã tiếp tục phát triển và phổ biến, đặc biệt là trong những thập niên gần đây, những người như Alexander Dargatz và Elena Walendzik đã làm những tấm gương xuất chúng cho sự tiến hóa khả quan về ý thức của nhân loại. Những lực sĩ thành công này cũng là những đại biểu xuất sắc cho tình thương và cho những lợi ích to lớn về phương diện sức khỏe và dinh dưỡng của phép ăn chay. Những hành động và phát biểu của họ lên tiếng nói cho những bạn thú vật của chúng ta và cho những người tôn trọng sự sống thiêng liêng của muôn loài. Do đó họ có thể cũng được gọi là những "anh hùng chân chính". ♥

Tham khảo

  1. http://www.vegetarierbund.de/nv/nv_2006_1__Inhalt.htm#Dargartz (Tiếng Đức)
  2. http://www.veganbodybuilding.com/article/724 (Tiếng Anh)
  3. http://www.ivu.org/history/europe19b/baltzer.html (Tiếng Đức & Anh)

Bệnh cúm gia cầm: Sự cảnh giác thiên nhiên cho nhân loại

Sự truyền nhiễm của dịch bệnh cúm gia cầm (còn được gọi là cúm gà) là một trong những hiểm họa nghiêm trọng nhất xảy ra cho nhân loại. Bệnh này lây nhiễm cho con người từ việc giết hại hoặc ăn thịt những sinh vật nhiễm bệnh như gà vịt.

Sự ăn thịt ảnh hưởng đến dịch bệnh

Bệnh cúm từ lâu đã liên quan đến công nghệ thịt, với những siêu vi khuẩn (virus) cúm xuất hiện trong những thành phố nơi súc vật bị giam giữ trong tình trạng tù túng và bị giết trong những trang trại chật hẹp. Từ năm 1959 đến nay đã có 22 dịch cúm, tất cả đều phát sinh từ những trại nuôi heo và gà. Trong năm 1997, con người đã tránh được một dịch cúm khi giới hữu trách Hồng Kông giết hết số gà trên đảo. Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization - WHO) đã thành lập Mạng lưới quốc tế giám sát dịch cúm (Global Influenza Surveillance Network) để theo dõi những siêu vi khuẩn mới tạo nên bệnh cúm từ heo và gia cầm.

Các khoa học gia cho rằng siêu vi khuẩn bệnh cúm cần phải trải qua 10 giai đoạn biến dạng trước khi tạo nên dịch bệnh cho con người. Môi trường lý tưởng cho sự biến dạng này là những trại nuôi heo và gà vịt. Heo có thể nhiễm bệnh từ những siêu vi khuẩn trong gia cầm và con người. Thật ra, trong những dịch bệnh quá khứ, loài heo đã là "chiếc thuyền" chuyên chở sự biến dạng mới, những dạng mới này thường lây nhiễm giữa loài heo và loài người. Thí dụ như, trong tháng 7 năm 2005, một giống siêu vi khuẩn gây bệnh từ loài heo đã xuất hiện tại tỉnh Tứ Xuyên thuộc Trung Quốc, lây nhiễm đến hàng trăm người và làm thiệt mạng 40 người.

Các khoa học gia đã điều tra và thấy rằng siêu vi khuẩn mới tạo nên bệnh cúm gia cầm đã phát sinh tại vùng châu thổ sông Châu của Trung Quốc, một vùng nuôi rất nhiều gà vịt, heo và những loại súc vật khác để ăn thịt. Theo một bài nghiên cứu, có đến 134 giống vật khác nhau được buôn bán trong các chợ trong vùng, nhiều nơi ngập máu và phân chứa đầy những giống siêu vi khuẩn. Những súc vật còn sống bị nhốt chung trong những thùng chật hẹp, không được cung cấp thức ăn và nước, thường bị lóc da và giết tại chỗ. Trong môi trường áp lực nặng nề này, hệ thống miễn nhiễm của thú vật thường bị yếu đi, và sự kết hợp của nhiều súc vật mang những chứng bệnh khác nhau đã giúp cho siêu vi khuẩn dễ dàng lây lan qua nhiều loài, đến độ giờ đã ảnh hưởng đến 75 loài khác nhau.

Theo bà Laurie Garrett, thành viên thâm niên của tổ chức Y tế Toàn cầu (Global Health) thuộc Ủy ban ngoại giao, là tác giả quyển Dịch họa sắp đến (The Coming Plague), người đoạt giải văn chương Pulitzer, thì nếu con người vẫn giữ hệ thống ăn thịt thú vật, siêu vi khuẩn gia cầm sẽ tiếp tục chuyển dạng theo cách này "đến mức độ càng khó đối phó hơn".

Lịch sử những thảm họa trong quá khứ

Những nhà khảo cổ tìm hiểu về xương thú vật đã theo dõi nhiều chứng bệnh phát sinh từ sự giam cầm thú vật bắt đầu từ 10 ngàn năm trước. Xương chân của những loại gia súc trong thời gian này đã bị biến dị dạng giống như chân của những súc vật đã bị giam cầm, và những người giam giữ chúng đã chết từ những chứng bệnh sinh ra từ súc vật như lao phổi, đậu mùa và cúm. Những chứng bệnh phát sinh từ thú như bệnh "long mồm lở móng" (foot-and-mouth disease) đã xuất hiện trong thời gian này, giết sạch những súc vật mà con người phụ thuộc vào để làm thực phẩm, khiến cho con người bị thiếu dinh dưỡng, dễ mang bệnh và tạo nên nạn đói. Vì vậy, trực tiếp hay gián tiếp, sự ăn thịt qua hàng trăm thế kỷ đã tạo nên những hiểm họa còn đáng sợ hơn là thiên tai.

Cho đến nay, thống kê đã cho thấy một phần ba nhân loại sẽ chết từ một chứng bệnh phát sinh từ loài vật, và ba phần tư tất cả những chứng bệnh của con người đều phát sinh từ thú vật. Ngược lại, người Da Ðỏ, với phong tục không giam giữ thú vật như những giống người khác, đã hoàn toàn không mắc phải những chứng bệnh lây nhiễm trước khi người Âu Châu đến. Sau đó, những chứng bệnh Âu Châu sinh ra từ thú vật đã giết chết 90 phần trăm số thổ dân trên cả hai lục địa Bắc Mỹ và Nam Mỹ.

Hơn nữa, trong số 10 nguyên nhân hàng đầu làm thiệt mạng con người tại những quốc gia chậm tiến đều phát sinh từ thú vật, và đứng đầu là bệnh AIDS. Lúc đầu, siêu vi khuẩn HIV gây bệnh AIDS đã phát sinh từ những người buôn bán thịt khỉ vượn. HIV hiện đã lan nhiễm đến 65 triệu người và làm thiệt mạng 25 triệu. Các khoa học gia đã kết luận rằng một giống siêu vi khuẩn trong loài khỉ mang tên SIV đã nhảy qua nhiều loài vật, từ những người săn thú và những động vật linh trưởng (động vật có tứ chi) bảy lần trước khi trở thành HIV, cho thấy một số lớn siêu vi khuẩn đã lây chuyển từ việc săn thú.

Chu trình bạo động

Một phương pháp thường dùng để ngăn chận bệnh cúm gia cầm là giết đi những con gà mang bệnh. Do đó, khoảng 150 triệu gà vịt chim chóc đã bị giết trong kỳ dịch bệnh vừa xảy ra. Một nghiên cứu soạn cho Liên Hiệp Quốc phát hiện cách giết gia cầm thông thường là đập chết chúng bằng cây và gậy sắt, hoặc bỏ chúng vào bao plastic và chôn sống trong hầm. Trong vài trường hợp, người ta đổ xăng vào hầm và đốt sống những thú vật này trước khi chôn. Hơi thán khí, tạo nên sự đau đớn nhức nhối như dao đâm và đưa đến cái chết dần mòn, cũng đã được sử dụng.

Trò chơi nguy hiểm

Ngoài việc chăn nuôi gà vịt, một cách khác mà cúm gia cầm có thể truyền nhiễm sang con người là từ việc săn vịt. Vịt là loài lây nhiễm cúm gia cầm trong chốn hoang dã; và khi vịt bị thợ săn bắn, siêu vi khuẩn sẽ lây nhiễm đến bất cứ gì thứ tiếp xúc với xác vịt. Qua lịch sử, con người đã truyền nhiễm những bệnh phát sinh từ thú vật đến người khác qua việc săn bắn.

Trong khi việc săn bắn chim muông đã bị cấm tại nhiều quốc gia trong năm nay do dịch bệnh cúm gia cầm, những người đi săn đã làm ngơ trước lệnh cấm này. Như một viên chức người Lebanon về săn bắn cho biết: "Những người đi săn có lẽ không tin chánh quyền, vì vậy đã không nghe theo lệnh cấm. Họ không biết rằng bệnh cúm gia cầm đã khiến cho việc săn bắn trở thành một quan tâm sức khỏe toàn quốc, chứ không còn là một sinh hoạt xã hội hay kinh tế".

Bệnh cúm gia cầm cũng lây lan qua việc buôn bán những giống chim quý, một số đã bị giới hữu trách Anh quốc bắt giữ. Thêm vào đó, các nhân viên hữu trách thấy rằng một số gà đá mắc bệnh cũng đã được mang lậu ra khỏi Trung Quốc. Theo ông David Morgan, khoa học gia trưởng của Hội nghị mậu dịch quốc tế những thú diệt chủng (Convention on International Trade in Endangered Species - CITES): "Chỉ cần có một giống mẫu vượt qua được lưới để có thể lây bệnh."

Một tương lai tươi sáng có thể thành tựu

Trong khi các giới hữu trách cố gắng kiểm soát sự phát sinh dịch cúm gia cầm bằng một nỗ lực làm mất hàng tỷ Mỹ kim cho nền kinh tế toàn cầu và hàng trăm triệu sinh mạng gà vịt, chúng ta không thể không thắc mắc có giải pháp nào thích đáng hơn là giết hại hàng loạt thú vật, đó là ăn chay. Trong khi mua thịt tại các chợ và siêu thị, người ta có thể tự hỏi: "Miếng thịt này có đáng để đổi lấy một dịch bệnh toàn cầu?" Và nếu người ta kết luận rằng một luật quan trọng của thiên nhiên là "Giết hoặc bị giết", họ chỉ cần nhớ đến loài chó, một tấm gương về sự thuần hóa. Chỉ đơn giản bằng cách chia sẻ thức ăn và chỗ ở với chó, con người đã biến một kẻ thù trước kia thành kẻ hướng dẫn, bảo vệ và "người bạn tốt nhất". Vậy việc làm bạn với những thú vật hiền lành như bò, heo, gà vịt còn dễ hơn biết bao! Giết những thú vật này làm thịt là một hành vi lạc hậu, kém văn minh, làm nguy hiểm đến sức khỏe của tất cả mọi người trên địa cầu. Chúng ta hãy hy vọng rằng những biện pháp nhân bản để đối phó với dịch cúm gia cầm sẽ được chấp nhận trong một tương lai gần đây. ♥

Tham khảo:

  1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=11516376&dopt=Citation
  2. http://www.fas.org/irp/threat/nie99-17d.htm
  3. http://content.nejm.org/cgi/content/full/353/13/1374
  4. http://www.unaids.org/epi2005/index.html
  5. http://bioanthropology.huji.ac.il/pdf/2.pdf

14 tháng 2, 2010

Cuộc cắm trại của Victor với các thú vật ăn chay

Nguồn: Ling Gao, Chicago, Illinois, Hoa Kỳ

Với hình ảnh sống động và lời văn mạch lạc, Cuộc cắm trại của Victor với các thú vật ăn chay của tác giả Radha Vignola (Nhà xuất bản Aviva) đã giới thiệu ích lợi của việc ăn chay cho trẻ em từ 2 đến 7 tuổi.

Quyển sách nói về đứa bé trai tên Victor. Em muốn cứu mạng những súc vật trong nông trại của mình bằng cách noi theo lý tưởng ăn chay cao thượng. Tuy nhiên, vì tất cả những người lớn trong gia đình đều ăn thịt, em không được hướng dẫn rõ ràng về cách thức ăn chay. Cuối cùng, Victor đã thu nhận được tin tức quan trọng này trong một giấc mơ, trong đó em đã dự cuộc cắm trại với những thú vật ăn chay và chia sẻ thức ăn với chúng.

Quyển sách cung cấp tin tức về những đề tài như sự khác biệt giữa loài vật ăn thịt và loài ăn chay, những loại thực phẩm ăn chay, cộng với hình ảnh diễn giải.

Con gái 3 tuổi của tôi rất thích nghe đọc quyển sách trước khi đi ngủ. Kết quả là bé có thể hiểu được ý nghĩa quyển sách nhiều hơn tôi tưởng. Thí dụ như, một hôm bé đi chợ với bà nội, bà lựa một gói thịt đỏ và nói với bé đó là thịt bò. Bé lập tức lên tiếng: "Chúng ta không nên làm tổn thương thú vật hoặc ăn thịt chúng."

Ở đoạn cuối quyển sách, tác giả đã bao gồm một bài vè đơn giản để các em cùng đọc. Bài vần bắt đầu: "Rau đậu thóc trái hạt và củ; ăn những món này ta mới thấy đủ," lập lại thông điệp của Thánh Kinh về việc ăn chay là phép ăn đúng đắn cho con người: Và Thượng Ðế phán:"Hãy nghe, Ta đã cho con tất cả những hạt giống thực vật trên khắp mặt đất, và tất cả cây cối, bao gồm những trái cây có hạt; đối với con chúng sẽ là thực phẩm." [Sáng Thế Ký1:29] Do đó, quyển sách "Cuộc cắm trại của Victor với các thú vật ăn chay" đã diễn giải nguyên tắc ăn chay sẵn có từ xưa với hình ảnh, màu sắc và lời lẽ giản dị để có thể vừa giải trí vừa khai ngộ cho trẻ em.

Những Người Đoạt Giải Nobel và Khoa Học Gia Ăn Chay

Hầu giúp bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên của địa cầu, nhiều tư tưởng gia và khoa học gia vĩ đại nhất thế giới trong lịch sử đã trường chay và xác định sự cần thiết của việc ăn chay trên quan điểm đạo đức cũng như lý luận. Sau đây là danh sách điển hình những danh nhân cao thượng này:

Những người đoạt giải Nobel
Rabindranath Tagore, 1913, Văn chương
Albert Einstein, 1921, Vật lý
George Bernard Shaw, 1925, Văn chương
Sir C. V. Raman, 1930, Vật lý
Albert Schweitzer, 1952, Hòa bình
Linus Pauling, 1954, Hóa học và 1962, Hòa bình
George Wald, 1967, Y dược
Isaac Bashevis Singer, 1978, Văn chương
Chandrashekar Subrahmanyam, 1983, Vật lý
Elie Wiesel 1986, Hòa bình
The 14th Dalai Lama, 1989, Hòa bình
Aung San Suu Kyi, 1991, Hòa bình
V. S. Naipaul, 2001, Văn chương
JM Coetzee, 2003, Văn chương

Những khoa học gia và nhà phát minh xuất chúng
Sir Isaac Newton, cha đẻ của Vật lý học
John Ray, cha đẻ của Lịch sử thiên nhiên Anh quốc
Leonardo Da Vinci, kiến trúc sư, nhà phát minh và nghệ thuật gia
Benjamin Franklin, nhà văn, ký giả, khoa học gia, nhà phát minh và chính trị gia
Thomas Edison, nhà phát minh
Nikola Tesla, nhà phát minh, vật lý học và kỹ sư
Srinivasa Ramanujan, nhà toán học
Edward Witten, nhà vật lý học và lý luận thuyết dây
Brian Greene, nhà vật lý học và lý luận thuyết dây
Jane Goodall, chuyên gia về linh trưởng
Vijay Raj Singh, nhà vật lý học y khoa
Kalpana Chawla, phi hành gia NASA
Steve Jobs, sáng lập gia và chủ tịch hãng điện toán Apple Computer
Nathaniel Borenstein, người sáng tạo ngôn ngữ MIME (email)